Ana sayfa Sağlık Kabızlık nedir? Kabızlığa ne iyi gelir?

Kabızlık nedir? Kabızlığa ne iyi gelir?

99
0
Karnını tutan beyaz giymiş kadın, karın ağrısı, kabızlık çekiyor

Kabızlık, toplumda en fazla görülen bir sindirim problemidir. Stres, kötü beslenme ve hareketsizlik gibi nedenler kabızlık oranında artışa yol açmıştır. Kabızlık bir hastalık değildir.  Başka bir durum ya da hastalığın sonucu ortaya çıkan bir şikayettir. İnsanlar tarafından fazla dillendirilmese de bu rahatsızlık, yaşam kalitesini etkileyen bir halk sağlığı sorunudur. Tıbbi  kabızlık, bağırsak hareketlerinin yavaşlaması sonucu ortaya çıkan, dışkının sertleşmesi durumudur. Bu sertlik nedeniyle dışkılama zorlaşmıştır. Besinlerin sindirim sisteminde yavaş hareket etmesi, bağırsaklardan fazla sıvının emilmesine neden olur. Sonuç olarak, dışkı sert ve kuru bir hale gelir.

Sağlıklı bir kişinin haftada en az 3 defa dışkılama yapması gerekir. Dışkılama sıklığı kişinin metabolizma hızına göre değişiklik gösterir. Bazı bireyler günde 3 sefer dışkılama yaparken, bazı bireyler haftada 3 sefer yapar. Bunun ikiside normaldir.

Kabızlık neden olur?

Kabızlığın nedeni her zaman tam olarak tespit edilemez. Kabızlığa yol açan sebepler arasında sıvı alımının yeterli olmaması, lifli gıdaların fazla tüketilmemesi ve hareketsiz yaşam sayılabilir. Diğer bazı kabızlık nedenleri;

  • Bağırsak hareketlerinde yavaşlamaya neden olan çeşitli sindirim sistemi ve metabolik  hastalıklar,
  • İltihapla seyreden bağırsak hastalıkları,
  • Bağırsak tıkanıklığa yol açan polipler veya kitlesel oluşumlar,
  • Hormonlardaki denge değişiklikleri,
  • Çeşitli ilaçlar (demir ilacı, epilepsi ilaçları, Lityum, antipsikotikler, bazı antidepresanlar) şeklinde sıralanır.

Hamilelikte kabızlık daha çok görülmektedir. Bunun nedeni salgılanan hormonların etkisidir. Gebeliğin son dönemlerinde büyüyen rahmin bağırsağın rektum adı verilen kısmına baskı yapması diğer kabızlık nedenidir.

Karın ağrısı, kabızlık çeken erkek yatakta ağrı içinde

Kabızlığa eşlik eden belirtiler

Kabızlığa başka belirtiler de eşlik eder. En sık görülen belirtiler dışkıda sertlik, karın ağrısı, iştahsızlık, dışkılama güçlüğü, karında şişlik , iştahsızlık, dışkıda kan ve halsizliktir. Bunların dışında kronik olarak sürekli kabız olanlarda basur ve hemoroid adı verilen rahatsızlık ortaya çıkabilir. Basur, makat çevresindeki damarlarda genişlemesidir. Bu rahatsızlıkta şişlik, kaşıntı, anüs çevresinde kaşıntı ve ağrı görülür.

Kabızlık tanısı nasıl konulur?

Kabızlık şikâyetiyle sağlık kuruluşuna başvurduğunuzda aşağıdaki sıralanan öncelikli olarak doktorunuz size bazı sorular yöneltir. Bu sorulara göre sıralanan belirtilerden en az üç tanesine sahipseniz kabızlık tanısı konur.

  • Haftada 3 defadan az dışkılama yapma,
  • Yumuşak dışkılama yapmak için laksatif adı verilen kabızlık ilacı kullanımına gereksinim duyulması,
  • Tüm dışkılamaların %25’inin güçlükle yapılması,
  • Bağırsağın %25’inden fazlasında tam boşalmaması,
  • En az %25’inde sert dışkı bulunması,
  • %25’inden fazlasında makatta gerginlik hissi,
  • En az %25’inde el ile boşaltıma destek gereksinimi.
  • Kabız olan kişide İrritabl bağırsak sendromu adı verilen rahatsızlığın bulunmaması.

Kabızlığın altında yatan nedenin bulunması için kan testler ve dışkı incelemesi yapılabilir. İleri tanı gerektiğinde kolonoskopi adı verilen tetkikle kalın bağırsakların incelenmesi gerekir. Eğer kolonoskopi yapılamıyorsa ultrason yapılır ve röntgen çekilir.

Şişeden bardağa doldurulan suyun tepeden resmi

Kabızlığa ne iyi gelir? Kabızlık nasıl geçer?

Tedavinin başarılı olması için öncelikle kabızlık yapan yiyecekler hakkında bilgi alınmalı ve yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Kabızlığa iyi gelen kayısı, erik, armut gibi meyvelerin tüketimini artırmak önemlidir. Bol su tüketilmeli. Beyaz ekmek yerine tam tahıllı ekmekler tüketilmelidir. Bebeklerdeki kabızlık sorunu için, bebeklerin karınlarına bebek yağıyla masaj yapmak, uygun egzersizler yaptırmak faydalı olur. Bebeklerde eğer ek gıda alıyorsa posalı meyve püreleri yedirtilmelidir. Bebek için yapılan çorbaya zeytinyağı karıştırabilirsiniz. Daha büyük çocuklarda kabızlığa ne iyi gelir diyenler yine posalı sebze ve meyvelerin yanı sıra tam tahıllı ekmekler yemeleri önerilir. Kuru kayısı ve kuru eriğin kaynatılarak suyunun içilmesi  kabızlık çözümleri arasında sayılabilir. 1 yaşından küçük bebeklerde bal verilmemelidir. Bal vermek ölümcül sonuçlara yol açabileceği için tehlikelidir. Kabızlığa iyi gelen yiyecekler arasında yulaf ezmesi, kabuklu elma, keten tohumu, ıspanak, brokoli, lahana, üzüm, incir, zeytinyağı ve pırasa bulunur.

Kabızlık tedavisi nasıl yapılır?

Kabızlık tedavisi için öncelikle altta hangi sebeplerin yattığının bulunması gerekir. Sebebin  ne olduğu saptanmışsa öncelikle tedavinin o yönde olması gerekir. Fakat çoğu zaman kesin bir neden bulunamaz. Kabızlık tedavisinde yaşam tarzı ve beslenme değişikliklerinin yanı sıra bazı ilaçlar da kullanılır. Şiddetli kabızlık varsa magnezyum tuzları, sodyum fosfat ve laktuloz grubu ilaçlar tedavide kullanılabilir. Fitil ve lağman diğer tedavi seçenekleridir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here